Eneler güni üçin kiçi sapak: Eneleriň saglygyny goramak

Eneler güni golaýlap gelýär. Bu aýratyn günde ejeňize gutlaglaryňyzy taýýarladyňyzmy? Gutlaglaryňyzy iberýän wagtyňyz, ejeňiziň saglygyna üns bermegi ýatdan çykarmaň! Şu gün Bigfish size ejeňiziň saglygyny nädip goramagyň usullaryny görkezjek saglyk gollanmasyny taýýarlady.
Häzirki wagtda Hytaýda aýallar arasynda ýokary derejede ýüze çykýan esasy ginekologik howply şişler ýumurtgalyk raky, boýun raky we süýt mäziniň rakydyr. Olar aýallaryň saglygyna we durmuşyna çynlakaý howp salýar. Bu üç şişiň sebäpleri we mehanizmleri dürli-dürli, ýöne olaryň hemmesi genetika, endokrin we ýaşaýyş endikleri bilen baglanyşyklydyr. Şonuň üçin bu şişleriň öňüni almagyň açary irki anyklamak we bejermek, şeýle hem käbir netijeli öňüni alyş çärelerini görmekdir.

Ýumurtgalyk rak keseli

Ýumurtgalyk raky aýallaryň reproduktiw ulgamynyň iň howply howply şişidir we esasan menopauzadan soňky aýallarda ýüze çykýar. Irki alamatlar aýdyň däl we köplenç anyklanmagy gijikdirýär. Ýumurtgalyk rakynyň ösmegi mirasdüşerlik, estrogen derejesi, owulýasiýa sany we reproduktiw taryhy ýaly faktorlar bilen baglanyşyklydyr. Ýumurtgalyk rakynyň öňüni almak üçin aşakdaky nokatlara üns bermek maslahat berilýär:
-Ginekologik barlaglar, şol sanda çanak mäziniň barlaglary, ultrases barlaglary we şiş markerleriniň barlaglary, esasanam maşgalada ýumurtgalyk rak keseliniň taryhy ýa-da genetiki duýgurlyk gen mutasiýalary (meselem, BRCA1/2) bolan ýokary töwekgelçilikli toparlar üçin 30 ýa-da 35 ýaşdan başlap her ýyl barlagdan geçirilmelidir.
- Aýbaşynyň we owulýasiýanyň yzygiderliligine üns beriň. Eger aýbaşynyň kadadan çykmagy ýa-da anowulýasiýa bolsa, endokrin derejesini kadalaşdyrmak we uzak möhletli ýeke-täk estrogen stimulýasiýasynyň öňüni almak üçin derhal lukmana ýüz tutmaly.
- Metabolik derejeleri gowulandyrmak we estrogen derejesini peseltmek üçin agramy dogry gözegçilikde saklaň, semizlikden gaça duruň we maşklary köpeldiň.
- Kontrasepsiýa usullaryny paýhasly saýlaň we estrogen saklaýan agyz arkaly berilýän kontraseptiwleri ýa-da implantasiýa edilýän kontrasepsiýa enjamlaryny ulanmakdan gaça duruň, onuň ýerine progestogen saklaýan kontraseptiwleri ýa-da prezzerwatiwleri ulanyň.
- Dogum sanyny we emdiriş wagtyny degişli derejede köpeldiň, şeýle hem owulýasiýa sanyny we estrogen täsir ediş wagtyny azaldyň.
- Asbest, pestisidler, boýaglar ýaly zäherli we kanserogen maddalaryň täsirinden gaça duruň.
- Ýokary töwekgelçilikli ýa-da ýumurtgalyk rak keseliniň anyklanylan näsaglar üçin lukmanyň ýolbaşçylygynda profilaktik ikitaraplaýyn salpingooforektomiýa ýa-da maksatly terapiýa (meselem, PARP ingibitorlary) göz öňünde tutuň.

Ýatgy beziniň rak keseli

Ýatgy beziniň rak keseli aýallaryň reproduktiw ulgamynyň iň köp ýaýran howply keselleriniň biridir we esasan 30-50 ýaş aralygyndaky aýallarda ýüze çykýar. Ýatgy beziniň rak keseliniň esasy sebäbi adam papillomawirusy (HPV) infeksiýasydyr, bu wirus jyns gatnaşygy arkaly 100-den gowrak dürli görnüşler bilen geçýär, olaryň käbiri ýokary töwekgelçilikli HPV diýlip atlandyrylýar we ýatgy beziniň öýjüklerinde adatdan daşary üýtgeşmelere sebäp bolup, soňra ýatgy beziniň rak keseline öwrülip biler. Ýokary töwekgelçilikli HPV görnüşlerine 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 we 59 görnüşleri girýär. Olaryň arasynda 16 we 18 görnüşleri iň köp ýaýran bolup, ýatgy beziniň ähli rak keselleriniň 70% -den gowragyny düzýär. Ýatgy beziniň rak keseliniň öňüni alyp we bejerip bolýan keseldir we eger rakdan öňki zeperlenmeler wagtynda anyklanyp we bejerilip bilinse, ýatgy beziniň rak keseliniň ýüze çykmagyny we ölüm derejesini netijeli azaldyp bolýar. Ýatgy beziniň rak keseliniň öňüni almagyň iň netijeli usuly HPV sanjymydyr. HPV sanjymy käbir ýokary töwekgelçilikli HPV infeksiýalarynyň öňüni alyp, şeýlelik bilen boýun rak keseliniň töwekgelçiligini azaldyp biler. Häzirki wagtda Hytaýda üç HPV sanjymy, ýagny iki walentli, dört walentli we dokuz walentli sanjymlar satuw üçin tassyklanyldy. Olaryň arasynda iki walentli HPV sanjymy HPV16 we HPV18 infeksiýalaryna garşy göreşýär we boýun rak keseliniň 70% -iniň öňüni alyp biler. Dört walentli HPV sanjymy diňe iki walentli sanjymy däl, eýsem boýun rak keseliniň 70% -iniň we akromegaliýanyň 90% -iniň öňüni alyp bilýän HPV6 we HPV11-i hem öz içine alýar. Beýleki tarapdan, dokuz walentli HPV sanjymy dokuz HPV görnüşini nyşana alýar we boýun rak keseliniň 90% -iniň öňüni alyp biler. Sanjym öň HPV bilen ýokuşmadyk 9-45 ýaş aralygyndaky aýallar üçin maslahat berilýär. Mundan başga-da, boýun rak keseliniň öňüni almak üçin aşakdaky öňüni alyş çäreleri bar:
1. Ýatgy beziniň rak keselini yzygiderli barlamak. Ýatgy beziniň rak keselini barlamak, rak keseliniň ösmeginiň we metastazynyň öňüni almak üçin netijeli bejergi üçin ýatgy beziniň rakdan öňki zeperlenmelerini ýa-da irki ýatgy beziniň rak keselini wagtynda anyklap biler. Häzirki wagtda ýatgy beziniň rak keselini barlamagyň esasy usullary HPV DNK barlagy, sitologiýa (Pap smear) we sirke kislotasy bilen boýamak bilen wizual barlag (VIA). BSGG 30 ýaşdan ýokary aýallar üçin her 5-10 ýylda HPV DNK barlagyny we oňyn netije berlen halatynda triaj we bejergini maslahat berýär. Eger HPV DNK barlagy mümkin bolmasa, sitologiýa ýa-da VIA her 3 ýylda geçirilýär.
2. Şahsy gigiýena we jynsy saglyk üçin üns beriň. Şahsy gigiýena we jynsy saglyk HPV infeksiýasynyň öňüni almak üçin möhüm gurallardyr. Aýallara içki we düşek örtüklerini ýygy-ýygydan çalyşmak, dem alýan we rahat pagta içki eşiklerini geýmek, şeýle hem wagzyny ýuwmak üçin sabynlary, losýonlary we beýleki gyjyndyryjy maddalary ulanmakdan gaça durmak maslahat berilýär. Şeýle hem, aýallara jynsy hyzmatdaşlarynyň durnuklylygyny we wepalylygyny saklamak, köp sanly jynsy hyzmatdaşlardan ýa-da howpsuz däl jynsy gatnaşykdan gaça durmak, şeýle hem prezerwatiwleri we beýleki kontraseptiw çärelerini ulanmak maslahat berilýär.
3. Immuniteti berkitmek üçin çilim çekmegi we içgileri taşlaň. Çilim çekmek we alkogol içmek bedeniň immun ulgamyna zyýan ýetirip, HPV infeksiýasyna garşy durnuklylygy peseldip we boýun rak keseliniň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler. Şonuň üçin aýallara çilim çekmegi we içgileri taşlamak, sagdyn durmuş endiklerini saklamak, witaminlere we süýümlere baý miweleri we gök önümleri has köp iýmek we beden taýýarlygyny gowulandyrmak üçin degişli beden maşklaryny etmek maslahat berilýär.
4. Ginekologik keselleri işjeň bejeriň.

Döş Rak

Süýt mäziniň rak keseli aýallarda iň köp duş gelýän howply şiş bolup, aýallaryň saglygyna we ýaşaýyş hiline düýpli täsir edýär. Onuň alamatlaryna: süýt mäziniň düwünçekleri, emzikleriň inwaginasiýa edilmegi, emzikleriň daşmagy, deriniň üýtgemegi, goltuk limfa düwünleriniň ulalmagy we süýt mäziniň agyry girýär.
Süýt mäziniň rak keseliniň öňüni almak, esasan, aşakdaky ugurlary öz içine alýar:
I. Agramy gözegçilikde saklamak we iýmitlenmek

Semizlik, esasanam menopauzadan soňky aýallar üçin, süýt bezi rakynyň döremeginiň töwekgelçilik faktorydyr. Semizlik estrogen derejesiniň ýokarlanmagyna, süýt bezi öýjükleriniň köpelmegine itergi berip we süýt bezi rakynyň döremeginiň howpuny artdyryp biler. Şonuň üçin sagdyn agramy saklamak we aşa semizlikden gaça durmak süýt bezi rakynyň öňüni almak üçin möhüm çäredir.
Iýmitleniş babatda, bedeniň immunitetini güýçlendirip we rak keseline garşy durup bilýän täze miweler, gök önümler, noýbalar we hozlar ýaly witaminlere, minerallara we antioksidantlara baý iýmitleri has köp iýmek maslahat berilýär. Şol bir wagtyň özünde, bedende erkin radikallaryň öndürilişini artdyryp, öýjük DNK-syna zyýan ýetirip we rak üýtgeşmelerine itergi berip bilýän, ýokary ýagly, ýokary kaloriýaly, ýokary duzly, gowrulan, mangalda bişirilen we beýleki sagdyn däl iýmitleri az iýmek zerurdyr.
2. orta derejeli maşk
Maşk gan aýlanyşygyny gowulandyryp, metabolizmi höweslendirip, estrogen derejesini peseldip we döş öýjükleriniň estrogen höweslendirilmeginiň mümkinçiligini azaldyp biler. Maşk şeýle hem stressi aýyryp, duýgulary kadalaşdyryp we psihologiki hili ýokarlandyryp biler, bu bolsa döş rakynyň öňüni almak üçin peýdalydyr.
Her hepde azyndan 150 minut ortaça intensiwlikli ýa-da 75 minut ýokary intensiwlikli aerobika maşklary, mysal üçin, ýöremek, ylgamak, suwda ýüzmek, welosiped sürmek we ş.m. maslahat berilýär. Şol bir wagtyň özünde, pliometrik we çeýelik maşklaryny, mysal üçin, otrup-ýelp etmek, oturyp-turmak, dartgynmak we ş.m. etmek zerurdyr. Maşklarda aşa köp zorlanmagyň we şikeslenmegiň öňüni almak üçin ortaça mukdarda maşklara üns bermelidir.
3. yzygiderli barlaglar
Maşgalasynda rak keseliniň taryhy bolan aýallar üçin rak keseliniň genetiki barlagy rak keseliniň öňüni almagyň netijeli usullarynyň biridir. Rak keseliniň özi mirasdüşer däl, ýöne rak keseline duýgurlyk genleri miras galyp biler. Genetiki barlag hassanyň özünde şiş geniniň mutasiýasynyň görnüşini takmynan kesgitläp biler. Mutasiýa edilen genleri göterýän ýokary töwekgelçilikli toparlar üçin barlag diňe bir rak keseliniň töwekgelçiligini çaklamak bilen çäklenmän, eýsem irki öňüni alyş we aralaşmak üçin maksatly saglygy goraýyş meýilnamalaryny hem düzüp biler. Mysal hökmünde süýt mäziniň rak keselini alyp göreliň, süýt mäziniň rak keseliniň hassalarynyň 15% -den 20% -ine çenli maşgala taryhy bar. Maşgalasynda şiş keseliniň taryhy bolan ýokary töwekgelçilikli adamlar rak keseliniň öňüni almak üçin takyk barlagdan geçirilip bilner. Wena ganynyň az mukdaryny alyp bolýar we onuň rak keseline duýgurlyk genlerini ýa-da sürüji genlerini göterýändigini takmynan 10 günüň içinde fluoressent mukdarly PCR barlagy ýa-da gan nusgalary üçin ikinji nesil yzygiderlik tehnologiýasy arkaly anyklap bolýar. Rak keseli anyklanan hassalar üçin genetiki barlag takyk bejergide kömek edip we maksatly terapewtiki dermanlaryň ulanylyp bilinjekdigini anyklap biler. Şeýle hem, hassanyň immunoterapiýa režimine laýyk gelýändigini ýa-da gelmeýändigini anyklamak üçin şiş immunoterapiýasyna geçmezden öň genetiki barlag geçirmek zerurdyr.
Eneler güni mynasybetli, Bigfried Sequence dünýädäki ähli enelere berk saglyk arzuw edýär. Bu twiti dostlaryňyza iberiň we ejeňize arzuwlaryňyzy ýazyň, ekran suratyny düşüriň we bize şahsy habar iberiň, baýramçylykdan soň ejeňize Eneler güni sowgadyny ibermek üçin tötänleýin bir dostumyzy saýlarys. Ahyrsoňy, ejeňize "Baýramlaryňyz bilen!" diýmegi ýatdan çykarmaň.